Zo voor­kom je stem­klach­ten tij­dens de feest­da­gen

December is een maand vol sociale activiteiten, muziek, diners en gesprekken. Maar wist je dat deze periode ongemerkt zwaar kan zijn voor je stem? Veel mensen merken pas na afloop dat ze hees klinken, een droge keel hebben of hun stem moe aanvoelt. In deze tekst lees je hoe stemproblemen rond de feestdagen ontstaan én wat je kunt doen om ze te voorkomen.

Waarom je stem kwetsbaarder is in december

Tijdens de feestdagen praten we vaak langer, harder en in rumoerige omgevingen. Die combinatie is belastend voor je stemplooien, zelfs als je geen bekende stemklachten hebt. Deze factoren spelen een grote rol:

• Rumoerige ruimtes: Door achtergrondgeluid ga je automatisch harder praten.

• Droge lucht: Verwarming vermindert de luchtvochtigheid. Dat droogt je keel uit.

• Alcoholgebruik: Alcohol werkt vochtafdrijvend en verstoort je stemcontrole.

• Minder herstelmomenten: Meerdere sociale afspraken laten je stem weinig rust.

Typische klachten van een overbelaste stem

Zonder dat je het merkt, kan je stem overbelast raken. Veelvoorkomende signalen:

• heesheid of schorheid

• vermoeide of instabiele stem

• kriebel in de keel of schraapneiging

• gespannen gevoel in nek en keel

• minder goed verstaanbaar zijn

Zelfs als deze klachten tijdelijk zijn, kunnen ze wijzen op overbelasting. Stemproblemen door de feestdagen komen vaker voor dan je denkt.

Wat kun je doen om stemklachten te voorkomen?

Met een paar eenvoudige aanpassingen kun je stemproblemen in december voorkomen of beperken:

• Wissel praten af met rust: Plan stille momenten tussen gesprekken door.

• Drink voldoende water: Zeker bij alcoholgebruik is hydratatie belangrijk.

• Let op je spreekvolume: Praat niet door lawaai heen, maar zoek een rustiger plek.

• Gebruik rustige ademhaling: Neem een adempauze vóór je spreekt.

• Herken signalen op tijd: Bij gespannen stemgevoel is het tijd om te doseren.

Deze tips maken deel uit van wat in de logopedie ‘stemhygiëne’ genoemd wordt: goede gewoonten voor stemgebruik in het dagelijks leven.

Wanneer is logopedisch advies zinvol?

Als je merkt dat je stem vaak vermoeid aanvoelt, of als heesheid langer dan drie weken aanhoudt, is het verstandig om een logopedist te raadplegen. Logopedisten die werken volgens de NVLF-richtlijn Stemstoornissen kunnen je helpen met:

• analyse van je stemgebruik

• training in adem- en stemtechniek

• advies op maat bij stemklachten of stemvermoeidheid

Ook zonder klachten kan logopedisch advies waardevol zijn, zeker als je veel spreekt voor je werk of regelmatig hees bent na sociale gelegenheden.